Dziś mamy 25 marca 2023, sobota, imieniny obchodzą:

24 grudnia 2022

Wigilia. Niezwykły, uroczysty, wzruszający i najbardziej rodzinny czas

fot. Wilczyński Krzysztof

fot. Wilczyński Krzysztof

O wyjątkowości świąt Bożego Narodzenia stanowi Wigilia, której# momentem kulminacyjnym jest wieczerza rozpoczynająca się wraz z pierwszą gwiazdką. Jest to niezwykły, uroczysty, wzruszający i najbardziej rodzinny czas.

Wigilia stanowi nie tylko przygotowanie do świąt Bożego Narodzenia, ale już zaczyna czas świąteczny i decyduje w głównej mierze o niepowtarzalnym charakterze świętowania. Z dniem wigilijnym związane są liczne przesądy i wierzenia, o których dziś zapominamy. Wigilia i Boże Narodzenie przypadają na zimowe przesilenie słońca. Zaczyna się wtedy astronomiczna zima, jednocześnie noc staje się krótsza a dni dłuższe. Od najdawniejszych czasów Wigilia otwierała rok słoneczny, wegetacyjny i tradycyjny rok obrzędowy. Zachowały się więc w jej obchodach (zwłaszcza w ludowych zwyczajach i obrzędach) ślady dawnych rytuałów agrarnych, zadusznych i noworocznych.

Kiedyś, 24 grudnia wstawano bardzo wcześnie, aby zapewnić sobie w nadchodzącym roku chęć do pracy i krzepkość, już od świtu zwracano uwagę na różne na pozór mało znaczące wydarzenia, ponieważ istniało przekonanie, że przebieg Wigilii ma wpływ na przyszłe życie człowieka i powodzenie w gospodarstwie przez najbliższy rok. Od rana zastanawiano się, kto pierwszy do chaty zajrzy – mężczyzna czy kobieta? Jeżeli pierwszy był mężczyzna, oznaczało to pomyślność, a w gospodarstwie narodziny byczków. Jeżeli przyszła kobieta, to nie była pomyślna wróżba na nowy rok. Na ziemi przemyskiej dbano m.in., aby do chaty w Wigilię nie wszedł obdarty dziad, ponieważ oznaczało to biedę w następnym roku. Mile widziany był natomiast młody, silny, bogaty mężczyzna i aby nieco pomóc szczęściu, od rana chodził sąsiad do sąsiada z życzeniami. Często w ten dzień także rodzice przestrzegali swe pociechy: kto jest niegrzeczny i dostanie lanie w Wigilię, ten cały rok będzie zbierał baty.

W Wigilię domostwa miały odwiedzać dusze naszych przodków, dlatego też w wigilijny wieczór zabraniano przędzenia, szycia i cięcia sieczki aby nie zranić żadnej duszy, zostawiano otwarte drzwi do sieni i otwierano wszelkie zamki, aby dusze mogły wejść do domu. Dmuchało się na krzesła, ławy i stołki zanim się usiadło, mówiąc przy tym posuń się duszyczko. Po wigilii proszono dusze, aby odeszły z powrotem do siebie. Wierzono także, że w tę noc woda w studniach i strumykach nabiera cudownych, leczniczych właściwości.

Pozostałością po obchodzonym 24 grudnia pogańskim święcie zmarłych jest rozpoczynanie wieczerzy wigilijnej po zmierzchu, a także potrawy typowe dla uczt zadusznych, wolne miejsce przy stole, zakaz wykonywania niektórych czynności, a po rzymskim świętowaniu – wzajemne wybaczanie sobie win.

Oprac. na podstawie materiału przygotowanego przez dr Małgorzatę Dziurę z Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej oraz Kingę Kędziorę-Palińską z Muzeum Zamkowego w Sandomierzu.

Materiał: Leopold Kalckreuth, Dzieci przy choince, Muzeum Narodowe w Warszawie fot. Wilczyński Krzysztof

Oceń artykuł: 0 1

Czytaj również

udostępnij na FB

Komentarze (0) Zgłoś naruszenie zasad

Uwaga! Internauci piszący komentarze na portalu biorą pełną odpowiedzialność za zamieszczane treści. Redakcja zastrzega sobie jednak prawo do ingerowania lub całkowitego ich usuwania, jeżeli uzna, że nie są zgodne z tematem artykułu, zasadami współżycia społecznego, a także wówczas, gdy będą naruszać normy prawne i obyczajowe. Pamiętaj! -pisząc komentarz, anonimowy jesteś tylko do momentu, gdy nie przekraczasz ustalonych zasad.

Komentarze pisane WIELKIMI LITERAMI będą usuwane!

Dodaj komentarz

kod weryfikacyjny

Akceptuję zasady zamieszczania opinii w serwisie
Komentarz został dodany. Pojawi się po odświeżeniu strony.
Wypełnij wymagane pola!



LOKALNY HIT

Przeglądy gaśnic
od 50PLN
Zezwolenie na transport odpadów
od 2000PLN
Pomoc przy kontroli ZUS
od 50PLN
Szkolenia p.poż.
od 50PLN
Bezpłatne kontrolowanie sprawności amortyzatorów
Rejestracja podmiotów gospodarczych
od 50PLN
Bezpłatne kontrolowanie sprawności zawieszenia
Ryzyko zawodowe
od 100PLN
0

Jak przechowywać mięso i wędliny? Pamiętajmy o kilku zasadach

Właściwe przechowywanie mięsa i wędlin to niezwykle istotna kwestia, mająca ogromny wpływ# nie tylko na smak produktów, ale przede wszystkim na obecność niebezpiecznych dla zdrowia drobnoustrojów. Zatem jeśli chcemy jeść pewne i świeże produkty mięsne, powinniśmy pamiętać o kilku zasadach dotyczących przechowywania.

(czytaj więcej)
0

Miesiąc Świadomości Endometriozy. Jak radzić sobie z chorobą?

Marzec już od 30 lat jest obchodzony na całym świecie jako miesiąc świadomości endometriozy. #W przypadku wielu kobiet endometrioza jest chorobą, która znacząco wpływa na ich codzienne funkcjonowanie. Z pewnością warto poświęcić czas na zrozumienie tego powszechnego, ale często niezrozumiałego schorzenia, które może powodować m.in. bolesne i ciężkie miesiączki, a także problemy z płodnością. Co zrobić, by po pierwsze rozpoznać objawy choroby, a następnie radzić sobie z nią tak, by mimo wszystko móc cieszyć się życiem i swoją kobiecością? Jest kilka sposobów.

(czytaj więcej)
0

Jak wspierać osobę chorą na nowotwór? Słowa mają wielką moc

W obchodzony 4 lutego Światowy Dzień Walki z Rakiem szczególnego znaczenia nabierają słowa: „jestem blisko” oraz „kocham Cię”.# W obliczu choroby onkologicznej bliskość drugiej osoby i słowa wsparcia mają ogromną moc.

(czytaj więcej)
0

Warto zadbać o odpowiednią dietę. Nie powinno zabraknąć jajek i warzyw

Z dnia na dzień robi się cieplej, a natura wraca do życia. Po zimowych miesiącach chętnie #zwiększamy aktywność na świeżym powietrzu, co stanowi często spore wyzwanie dla naszego organizmu. Aby dobrze wejść w wiosenny czas, warto zadbać o odpowiednią dietę, w której na pewno nie powinno zabraknąć warzyw i jajek.

(czytaj więcej)